Alles wat je moet weten over oud hout (agarwood)

Wat is Oudhout?

Oudhout is bijzonder zeldzaam en kostbaar. Het heeft verschillende namen, afhankelijk van de cultuur: Agarhout, adelaarshout, calambac, aloëhout... Al deze namen kunnen natuurlijk verwarrend zijn als we er niet bekend mee zijn, vooral omdat dit materiaal niet erg wijdverspreid is in onze westerse landen.

En de meeste mensen beschouwen het als het ‘hout van de goden’.

De geur is betoverend en verwijst naar een donkere, geurige hars die ontstaat door fysiologische en biologische reacties, waaronder de kolonisatie van een bepaald soort schimmelvormende bacteriën.

Oudhout wordt al eeuwenlang in Azië gebruikt en kent veel gezondheids- en spirituele voordelen. Daarom komen we het vaak tegen in de kunst en zelfs in religie. Het komt in drie vormen voor: in olie, in ruwe vorm en in poedervorm.

Vanwege de zeldzaamheid en specifieke kenmerken is calambac erg duur vergeleken met andere houtsoorten, zoals bijvoorbeeld sandelhout (palo santo).

Hoe kan men de kostbare Oud verkrijgen?

Vier boomfamilies produceren Agarhout:

Lauraceae : bomen die zich in Zuid-Amerika bevinden

Burseraceae : bevinden zich ook in Zuid-Amerika

Euphorbiaceae : gelegen in de tropen

Thymelaeaceae : gelegen in Zuidoost-Azië
Oudhout kan ontstaan afhankelijk van verschillende factoren:

Ruwe vorming: door natuurlijke omstandigheden, zoals sterke wind of stormen, zullen de takken barsten of breken. De bomen zullen dan hars afscheiden waardoor de wonden kunnen genezen, dit produceert oudhout. Hetzelfde geldt wanneer dieren aan bomen krabben.

Vorming door kolonisatie: schimmels dringen het hout binnen, waardoor er mos ontstaat aan de buitenkant van de boom. Deze laatste zal zichzelf proberen te beschermen en zal hars afscheiden.
Training met behulp van insecten: bomen worden gekoloniseerd en aangevallen door insecten. Het principe is hetzelfde: om zichzelf te beschermen zal de boom hars afscheiden.
Rijpingvorming: grote hoeveelheden afgescheiden hars kunnen de aderen en kanalen van de boom verstoppen. Deze laatste zal dan geleidelijk rotten en afsterven, waarbij de hars op natuurlijke wijze vrijkomt.

Ablatietraining: wanneer de boom geïnfecteerd of bijzonder beschadigd is, kunnen er delen loskomen. Deze zijn gevuld met hars.
Hars wordt gevormd in het hart van de boomstam en zorgt ervoor dat de boom zich op natuurlijke wijze kan verdedigen. In het begin is het hout licht, maar naarmate de hars steeds meer toeneemt, verandert de kleur van het hout geleidelijk: van beige naar donkerbruin. Soms kan het zwart zijn.

De mens laat de natuur doorgaans weinig tijd om haar werk te doen. Om de opbrengst te verhogen (slechts 7% van de bomen is op natuurlijke wijze geïnfecteerd met schimmels), aarzelt hij niet om zelf bomen te infecteren, zodat er hars ontstaat.

De hars kan vervolgens worden omgezet in olie door houtsnippers te destilleren. Houd er rekening mee dat er 70 kg oud-hout nodig is om 20 ml olie te vormen.

De geschiedenis van Oudhout

Oudhout is al bijna 3000 jaar bekend. In die tijd werd het voornamelijk gebruikt in China, India, Japan en het Midden-Oosten. De eigenschappen ervan waren vooral voorbehouden aan de rijken. De Egyptenaren gebruikten het voor balseming en religieuze rituelen. In India, tussen 800 en 600 v.Chr., lijkt oudhout te zijn gebruikt in de geneeskunde en chirurgie, en ook voor het schrijven van heilige en spirituele teksten. In Frankrijk gebruikte Lodewijk XIV water gekookt met agarhout om zijn kleding in te weken.